تبلیغات
مطالب جدید و خواندنی تاریخ جغرافیا و اجتماعی - بزرگ‌ترین دروغ‌های تاریخ ایران
مطالب جدید و خواندنی تاریخ جغرافیا و اجتماعی
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


با سلام خدمت شما بازدیدكننده گرامی ، به این وبلاگ خوش آمدید . لطفا برای هرچه بهتر شدن مطالب این وبلاگ ، ما را از نظرات و پیشنهادات خود آگاه سازید و به ما در بهتر شدن كیفیت مطالب وبلاگ یاری رسانید .

مدیر وبلاگ : رخشان نیا
مطالب اخیر
نویسندگان

فتیان، عیاران، جوانمردان، شوالیه‌ها، سلحشوران، پهلوانان، اسواران، شبروان یا هر نام و لقب دیگری که خطاب‌شان می‌کنیم… به راستی اینها چه کسانی بودند؟ از خودگذشتگانی آماده دفاع از مظلومان و ستم دیدگان یا شرکای دزد و رفیقان قافله؟ برآمدن‌شان از کجا بود و در کجا پایان یافتند؟  آیا آن همه رشادت و ایثار که در تاریخ ایران به نام‌شان باقی مانده، تنها برای کسب ثروت و مال اندوزی و برآورده شدن خواسته‌های نفسانی بوده است؟ آیا درست است که بدون آگاهی از واقعیت وجودی آنان، نام دزد یا قطاع‌الطریق بر آنان بگذاریم  و براساس عملکرد گروهی مفسد، به قضاوت درباره این طبقه خاص بنشینیم؟ اینها بعضی پرسش‌ها درباره عیاران است که قصد داریم در آخرین شماره سری اول دروغ‌های تاریخ ایران به آنها پاسخ بدهیم.http://www.weare.ir/wp-content/uploads/2014/12/2.jpg


«عیاران» از چه زمانی روی کار آمدند؟
ریشه عیاری و جوانمردی در تاریخ ایران

اینکه از چه تاریخ و زمانی گروهی به نام عیار به دور یکدیگر جمع شده بنای همدلی و راستی گذارده و در دفاع از حق هم پیمان شدند، به درستی روشن نیست. اما آنچه از منابع و نوشته‌های کهن برمی‌آید، شاهد آن است که اینها همیشه در کنار مردم و در بطن جامعه وجود داشتند و بنابر شرایط حاکم، گاه پنهان و گاه آشکار علیه ظالمین متحد شده و قیام می‌کردند. هرچند آن‌گونه که استاد سعید نفیسی و ملک‌الشعرای بهار می‌گویند، فکر و روش جوانمردی در ایران به دوره اشکانیان و ساسانیان و شاید پیشتر از آنان می‌رسد و این تفکر در واقع نوعی واکنش علیه امتیازات طبقاتی و خانوادگی و فشارطبقات بالای جامعه بر ضعفا بوده که هرچند در آن زمان در پرده و خفا بوده یا ما از آن اطلاع درستی نداریم، ولی در نهایت آشکار و تبدیل به قدرتی اجتماعی و مردمی شده است. با توجه به برخی شواهد شاید بتوان آغاز عیاران و جوانمردان را حتی تا دوران اسطوره‌ای و تاریخ حماسی ایران عقب برد. بنا بر همین شواهد می‌توانیم کاوه آهنگر را به عنوان اولین عیار شناخته شده در تاریخ ایران بشناسیم.

با ورود اسلام به ایران، آیین فتوت و جوانمردی با آداب و رسوم ایرانیان پیوند خورده، آنچه در میان اعراب به شکل یک صفت عالی و یک خصلت معنوی شناخته شده بود، از قوه به فعل درآمده منجر به تشکیل علنی جامعه عیاران شد.
همان‌طور که اشاره کردیم، جامعه ایرانی با مفهوم جوانمردی و وارستگی بیگانه نبود. چنانچه مرزهای اسطوره و حماسه را پشت سر بگذاریم و بر شواهد تاریخی استدلال کنیم، باید ریشه و آغاز انجمن جوانمردان و عیاران را در خاندان‌ها و طبقات معتبر و سرشناس دوره باستان و به ویژه در طبقه «اسواران» جست‌وجو کنیم. محمدتقی بهار و بسیاری دیگر از محققان اسواران یا ارتشتاران را ابنای خاندان‌های قدیم دانسته و سلسله نسب آنان را از ساسانیان به دوران اشکانی و حتی هخامنشی عقب برده‌اند. هفت خاندان از این خانواده بزرگ در ایالت و مراکز مهم حکومتی دارای قدرت بودند. آنان املاک خانوادگی داشتند و هنگام جنگ بهترین و زبده‌ترین نیروها و سربازان و مبارزان را در اختیار پادشاه قرار می‌دادند. طبقه اسواران و اعضای وابسته به آنان دارای خصوصیات و ویژگی‌های خاصی بودند از جمله این ویژگی‌ها شجاعت، راست قدی، راستگویی، اسب باری، سلحشوری و جوانمردی بود. بزرگی و اهمیت این طبقه آن اندازه بود که راه و روش و نحوه تعلیم و تربیت آنان به تدریج در میان دیگر طبقات از جمله دهقانان و پیشه‌وران و تجار گسترش یافت. این گروه که از سویی وابسته به اصناف و از سویی وابسته به طرفداران تصوف ایرانی بازمانده از دوران مانویان بودند، با استفاده از آموزه‌های اسواران و تعلیمات آنان، گروه عیاران را به وجود آوردند.

عیاران چه ویژگی‌هایی داشتند؟
آن‌گونه که مهرداد بهار می‌گوید: «جوانمرد کسی است که راست بگوید، راست بر اسب بنشیند، راست تیر بیفکند، از هم میهنان خود دفاع کند، به پناهنده‌ها پناه دهد، جان خویش را در راه آرمانش نثار کند، سخی و کریم باشد، دست و دل و چشم از ناموس دیگران را پاک دارد و خلاف عهد و قول و پیمان عمل نکند.» . البته این تمام تعریف عیاری نیست. باید توجه داشت که پیش از آنکه تاریخ به طور روشن و صریح این گروه جوانمردان را با نام عیاران بشناسد، از آنان با نام «فتیان» و «اهل فتوت» یاد می‌کند. «فتی»واژه‌ای است برگرفته از زبان عربی به معنای جوان و «فتیان» جمع آن کلمه و به معنی جوانمردان است که راه و روش و طریقه آنان همان «فتوت» است، که در معنای ظاهر، اعمالی است که در جوانی انجام می‌شود. فتی و فتوت از جمله واژگانی هستند که از بار معنایی بسیار وسیع و گسترده‌ای برخوردارند. اعراب پیش از اسلام و در دوره جاهلیت این لفظ را برای کسانی به کار می‌بردند که توانسته بودند به آخرین درجه انسانیت برسند. سخاوت، شجاعت، مهمان نوازی و رسیدگی به ضعفا و همراهی دوستان در جنگ‌ها و بذل جان و مال در راه آنان از عمده صفات این افراد بود که در دوره‌های بعد نیز به عنوان برگزیده‌ترین اوصاف عیاران شناخته شد.
در کتاب نفاس‌الفنون آمده که خداوند در پاسخ به پرسش حضرت موسی(ع) در مورد اینکه فتوت چیست؟ می‌گوید: «فتوت یعنی زندگی کردن به صورتی که نفس به دواعی طبیعت و کدورت بشریت ملوث نگردد و به هیات بدنی و صفات بهیمی و سبعی متصف نگردد.» همچنین در تعریف فتی و جوانمرد در رساله قشیریه آمده که «جوانمردی آن است که داد بدهد و داد نخواهد.» عطار نیشابوری نیز در تذکره الاولیاء می‌نویسد که « فتوت حقیر داشتن نفس است و بزرگ داشتن حرمت مسلمانان و دیگر جوانمردی آن است که بار خلق بکشی و آنچه داری بذل کنی.» از نگاه بعضی از اعراب قبل از اسلام، حضرت ابراهیم(ع) مظهر فتوت است و او را «ابوالفتیان» می‌نامند، چرا که او اولین کسی است که قدم در راه تجرید گذاشته و از دنیا و لذات آن کناره گرفت، اما سرمشق و راهنما و معلم و الگو و نمونه تمامی اهل فتوت در جهان اسلام، حضرت علی(ع) است. شجاعت و بردباری و از خودگذشتی او باعث شد تا در جنگ احد، ندای «لافتی الاعلی لا سیف الاذولفقار» از آسمان به گوش برسد. پس از آن بارها پیامبر(ص)، حضرت علی(ع )را این‌گونه خطاب کرده و در حق او فرمود: « انت فتی هذه الامه».

 

نقش عیاران در تاریخ ایران چیست؟

ورود اسلام به ایران از سویی باعث نزدیک‌تر شدن و پیوند هر چه بیشتر رسم عیاری و فتوت با آیین و مذهب شده و از سوی دیگر فشار و سختگیری‌های حکام اموی باعث اتحاد و تقویت گروهای عیاران و سازماندهی و برنامه‌ریزی این جوانمردان علیه امویان و پس از آنان عباسیان شد. پس از اسلام گروهی از اعضای خاندان‌های قدیمی که به نام اهل البیوتات شناخته می‌شدند، وارد دستگاه نظامی عمال خلفا در نقاط مختلف ایران شدند. این گروه ضمن آنکه عهده‌دار آموزش‌های نظامی و رزمی به تازه مسلمانان بودند، همانند تاریخی زنده، آنچه را که از گذشته به یاد داشتند برای دیگر ایرانیان و حتی عمال و حکام تعریف کرده، بسیاری از آنان را مایل به حفظ آداب و رسوم و حتی بی‌میلی به دستگاه خلافت کردند. از جمله باید از فیروز نامی نام برد که پهلوان و جنگاور لشگر عبدالرحمن بن اشعث و از مردم سیستان و از جمله اهل البیتوتات بود.
دور بودن سیستان و خراسان از مرکز خلافت و همچنین گستردگی این دو ناحیه و اهمیت استراتژی خراسان باعث شد، تا با شکل‌گیری حکومت امویه، مخالفان دستگاه خلافت و مبارزان و بسیاری از ایرانیان و همچنین بعدها، گروهایی از اعراب که مخالف دستگاه خلفا بودند در این دو ناحیه تجمع کرده و در بسیاری مواقع با یکدیگر متحد شوند. در این میان گروه‌های عیاران و جوانمردان نیز با تکیه بر سوابق تاریخی و همچنین موقعیت مکانی و آموزه‌ها و آموزش‌های خاص خود، به دستگیری از ضعفا و مبارزه‌های پنهان و آشکار با عوامل و عمال خلفا مبادرت کردند.
راهگیری و حمله به خزانه‌های حکام محلی که از محل جزیه‌ها و مالیت‌ها پر شده بود و تقسیم آن اموال میان مال باختگان و حمایت از زنان و خانواده‌هایی که سرپرست خود را از دست داده بودند و پناه دادن به فراریان سیاه چال‌های مخوف عمال خلیفه از جمله اقدامات این گروه و دسته بود که به تدریج آنان را صاحب نام و شهرت کرده، توجه تمامی مخالفان و ستمدیدگان را در نقاط دیگر ایران به سوی آنان جلب کرد.
آوازه جنگاوری و در برخی روایات شدت عمل آنان در برخورد با دشمنان تا جایی پیش رفت که موجب ترس و نگرانی خلفا را فراهم کرد. سرنگونی خلفای اموی با کمک و دستیاری همین گروه عیاران و معروف‌ترین آنان یعنی ابومسلم خراسانی انجام شد.
این گروه برای مبارزه و رسیدن به مقصود خود بارها اقدام به تشکیل دسته‌جات و نیروهای ویژه نظامی و جنگاوری ‌کردند. شرکت آنان در این گونه نبردها بود که آنان را در شرق و جنوب شرق یعنی در خراسان و ماورالنهر و سیستان به نام مجاهد و رئیس و سردسته آنان را نیز به نام «رئیس الفتیان» معروف کرد. این گروه جوانمردان مسلمان و ایرانی در مراکز نظامی خود که به نام «رباط» نامیده می‌شد، با گروه‌هایی از اهل تصوف که با جنبه‌های معنوی اهل فتوت آشنا بودند، ارتباط برقرار کردند. در نبرد میان مامون و امین، این عیاران  بودند که طرف مامون را گرفته و به جنگ امین که در بغداد محاصره شده بود، رفتند. این گروه به دسته‌های منظم ده تایی تقسیم شده بودند که هر ده نفر زیر نظر یک فرمانده به نام «عریف» می‌جنگیدند و هر ده عریف خود تحت فرماندهی یک «نقیب» بودند و هر ده نقیب فرماندهی به نام «قائد» و هر ده قائد فرماندهی به نام «امیر» یا فرمانده کل داشتند. حضور آنان در این جنگ باعث پیروزی مامون و قدرت یافتن حکومت طاهریان در سیستان و خراسان شد. هر چند بزرگ‌ترین و معروف‌ترین گروه عیاران تحت فرماندهی یعقوب لیث صفاری در سیستان توانست به قدرت برسد، اما برخی اوج قدرت عیاران یا فتیان را در زمان خلافت «ابوالعباس احمد الناصر لدین‌الله»، سی و چهارمین خلیفه عباسی می‌دانند. این خلیفه عباسی خلاف دیگر خلفا متمایل به مذهب تشیع و خاندان علویان بود. او با نزدیکی با عیاران و اهل فتوت در سال ۵۷۸ هجری به دست بزرگ اهل فتوت، یعنی مالک بن عبدالجبار به کسوت جوانمردان درآمده و «سراویل» یا شلوار اهل فتوت بر تن کرد. نکته قابل توجه در این است که جوانمردان ایرانی یا عیاران با حضور در سپاه خلفا در واقع بیشتر در پی رسیدن به مقصود نهایی خود و آزادی از بار فشارهای خلفا و برپایی حکومت‌های مستقل ایرانی بودند. آن‌چنان که طاهر ذوالیمینین و یعقوب لیث با برپایی اولین حکومت‌های مستقل و حذف نام خلیفه از خطبه‌های حکومتی بزرگ‌ترین ضربه را به پیکر دستگاه خلافت وارد کردند. رسم جوانمردی و مبارزات عیاران پس از این وقایع همچنان به روند خود ادامه داده و نه تنها در ایران بلکه در دیگر ممالک اسلامی نمود پیدا کرد. از جمله در مصر پس از سقوط حکومت عباسیان، با روی کار آمدن دولتی ظاهری از عباسیان، سلطان ملک ظاهر بیبوس قداری در عید فطر ۶۵۹ هجری به کسوت جوانمردان درآمده و بر تخت حکومت جلوس کرد. سربداران خراسان نیز که علیه حکام مغول و ایلخانان قیام کردند، برخاسته از گروه‌های عیاری و اهل فتوت بودند. همچنین گروه قزلباشان که شاه اسماعیل را مرشد کامل و صوفی اعظم می‌دانستند، دست کم در ابتدای طلوع حکومت صفویان از آیین و مرام عیاران و جوانمردان پیروی می‌کردند. بعد‌ها نشانه‌هایی از جوانمردی و عیاری، به ویژه خصیصه‌های رزمی آنان در ورزش باستانی و آیین پهلونی ایران ظهور کرد. از شاخص‌ترین چهره‌های پهلوانی ایران باید از «پوریای ولی» نام برد. در دوره صفویه و قاجار پهلوانان، لوطی‌ها و مشدی‌ها جایگزین عیاران و جوانمردان شدند.

آداب عیاری چه بود؟
همانند تمامی سازمان‌ها و نهادها اجتماعی و نظامی، عیاران نیز دارای آیین و آداب و رسوم ویژه خود بودند. مطالعه کتاب‌هایی موسوم به «فتوت‌نامه» و برخی حکایات و داستان‌های حماسی همانند داستان ایرانی «سمک عیار» ما را با آداب و رسوم و نوع لباس و چگونگی آموزش‌های نظامی و طریقه رزم و زندگی عیاران آشنا می‌کند.
عیاران دارای لباس‌های مشخص و یک شکلی بودند. مهم‌ترین لباس آنان پیشبندی به نام فوطه و سراویل یا شلوار بود. باید توجه شود که رسم پوشیدن شلوار به ایرانیان و سواران بازمی گردد. بستن پیشبند به عنوان لباس رزم شاید یادآور همان پیشبند آهنگر عیار، کاوه باشد. پوشیدن این دو قطعه لباس برای کسانی که وارد جرگه عیاران می‌شدند، ضروی بود همانگونه که خلیفه ناصرالدین الله با پوشیدن شلوار و بستن پیشبند و خواندن خطبه خاص به کسوت عیاران درآمد. به غیر از اینها اهل فتوت تاج‌های رنگارنگی نیز بر سر می‌گذاشتند که این مجموعه لباس به نام «لباس الفتوت» نامیده می‌شد. عیاران ظاهر و صورت خود را نیز با روش‌های خاصی  می‌آراستندکه در کتاب سمک عیار کاملاً به این مساله توجه شده است. همچنین آنان هنگام برخورد با دیگر عیاران و مردم عادی از کلمات و عباراتی استفاده می‌کردند که نشانه آرمان و روش آنان در زندگی بود. شباهت برخی از این عبارات با آنچه در برخی از اندرزنامه‌های دوره ساسانی آمده، بسیار جالب توجه و نشان دهنده ریشه‌های باستانی این آیین است. از آن جمله است عباراتی مانند ‌هاون شکیبایی یا  دارایی تندرستی. عیاران همواره کوله‌ای به همراه داشتند که ضروری‌ترین لوازم مورد نیاز آنان در آن کوله جای داشت. بعدها این وسایل و ابزار یا حداقل برخی از مهم‌ترین آنان را به عنوان ضروری‌ترین سلاح گروه فدائیان اسماعیلیه می‌توانیم بیابیم.  اولین چوب دست است. این چوب دست‌ها سوراخی در میان‌شان داشتند که نامه‌های سری و زر و سیم و پول را در آن مخفی می‌کردند. خنجر و کارد و شمشیر نیز از وسایل لازم عیاران بود. آنان خنجرها و کاردهای مختلفی داشتند. خنجری برای نقب زدن، خنجری برای بریدن بندها و خیمه‌ها، خنجری برای دفاع. دیگر وسایل همراه عیاران که همواره در کوله یا خورجین آنان یافت می‌شد وعبارت بود از : انبر، سوهان، قیچی، کلنک، شیشه، دستمال، شال، افزار موسیقی، جاتمه نمدی، کیسه دارو، غذای راه، فلاخن، سنگ ریزه و کلان، پاتاوه، لباس زنانه و مردانه، ریش و وسایل برای تغییر چهره و برخی وسایل دیگر که به نام ساز شبرو یا سلاح و« یراق عیاران» نامیده می‌شد. در کتاب سمک عیار و داراب نامه و امیر حمزه اشاره بسیار آشکار به استفاده عیاران از انواع داروها شده است. آنان از این داروها که به نام‌های شبپرک، پروانه عیاری، حقه عیاری و نمک آش دردمندان از آنها یاد شده برای بیهوش کردن دشمنان  استفاده می‌کردند. معمولاً عیاران این داروها را در بند کمر یا پشت گوش‌شان پنهان می‌کردند.

ورزش‌ها و آموزهای زرمی عیاران شباهت بسیار به آن چیزی دارد که حتی امروزه در پادگان‌های نظامی و مراکز تربیت کماندوها و چریک‌ها استفاده می‌شود. مهم‌ترین آموزه آنان اسب‌سواری بود. عیاران همگی باید سوارانی ماهر و برازنده می‌بودند. دوم مهارت در به‌کارگیری از انواع سلاح مانند زره و کمان و کمند و شمشیر و ناوک و دشنه و خنجر و شاخ و سوهان و پرتاب نیزه بود. سوم کشتی‌گیری و آموختن انواع روش‌های مبارزه تن به تن بود. چهارم کسب مهارت در کمنداندازی و بندبازی و داربازی و بالا رفتن از دیوار بود. به غیر از اینها عیاران آموزش می‌دیدند که چطور در شب فعالیت کرده، مبارزه و مسیریابی کنند. همچنین برای بالا بردن میزان قدرت بدنی، وادار به تحمل ضربات شدید شلاق و شکنجه می‌شدند.
یکی از مهم‌ترین آیین‌های عیاری، مراسم سوگند به نمک  بود. هر عیاری که وارد جرگه جوانمردان می‌شد، می‌بایست با دیگر عیاران و بزرگ و مراد خود پیمان ببندد. برای انجام این پیمان سالک می‌بایست «جام جوانمردی» را سربکشد. جامی که در واقع حاوی آب و نمک بود. این کار نمادی بود برای آنکه سالک و جوانمرد حق نمک نگه دارد و حرمت صاحبخانه را نشکند و به تمامی اصول جوانمردی پایبند باشد. انجام این مراسم همراه بود با وضو گرفتن و خواندن آیاتی از قرآن و استغفار از گناهان و درود فرستادن به پیامبر(ص) و خاندان او. در واقع پس از انجام این سوگند بود که سالک کمر بسته در جرگه عیاران درمی آمد. نان خوردن و قسم به نان نیز از دیگر آداب عیاران بود. جالب است که سوگند خوردن به نان و نمک و نگه داشتن حرمت نمک و استفاده از جملاتی مانند نمک پروردگی و قسم به نان و نمک هنوز درمیان ما ایرانیان باقی است و بسیاری افراد حتی برای برآورده شدن خواسته‌های خود، نذر خرید نمک یا نان و پخش آن میان مردم می‌کنند.

چرا عده‌ای عیاران را دزد معرفی می‌کنند؟
با گسترش نفوذ عیاران و با توجه به نوع مهارت‌های این گروه، عده‌ای سوءاستفاده کننده با اندیشه و هدف دستیابی به مال و ثروت از طرق مختلف وارد دستجات عیاران شده، پس از فراگیری مهارت‌های آنان، دست به اعمال شنیع، دزدی و راهزنی به نام عیاران زدند. البته باید در نظر داشت که گاهی از اوقات خلفا و حکام به منظور تضعیف عیاران و برهم زدن تصورات مردم از این گروه‌ها، خود اقدام به دزدی و راهزنی در کسوت جوانمردان می‌کردند. این موضوع باعث شد تا نوعی تبلغ منفی علیه جوانمردی و عیاری در جامعه رونق بگیرد که منجر به بدنامی این دستجات شد. تشکیل گرو‌هایی تحت عنوان «شطاران» و «صعالیک»، «زواقیل»، «حرافیش» و «سپس لوطیان» و «طراران» و غیره که دزدی و غارت و تجاوز را گناه نمی دانستند و با استفاده از راه و روش و تعالیم عیاران اقدام به اعمال خلاف می‌کردند، به تدریج باعث شد تا از اواسط دوره صفویه و به ویژه در دوره قاجار نگاهی منفی و توام با بی‌اعتمادی نسبت به عیاران به وجود آید. همین امر است که باعث می‌شود حتی امروزه برخی از نویسندگان راه به اشتباه برده، به خطا عیاران را عربده کشانی زورگو بدانند که کاری جز سرقت اموال مردم و بی‌اعتنایی به شعائر دینی نداشتند. رواج این حرف‌ها، متاسفانه منجر به نادیده گرفتن و حذف بخشی از مهم‌ترین و حساس‌ترین دوران تاریخ این سرزمین شده و مردان و زنانی که با بذل جان خود باعث آزادی و استقلال این سرزمین شدند، به بوته فراموشی سپرده خواهند شد، که اگر چنین شود جفایی است بزرگ در حق ایران و ایرانی.





نوع مطلب : تاریخی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
جمعه 21 آذر 1393
سه شنبه 10 مهر 1397 07:01 ق.ظ

You stated this really well!
cialis 200 dollar savings card wow look it cialis mexico how do cialis pills work cialis professional yohimbe click here cialis daily uk look here cialis order on line buy original cialis interactions for cialis buy cialis cheap 10 mg cialis canada on line
یکشنبه 8 مهر 1397 04:15 ق.ظ

You actually revealed that wonderfully!
cialis 5 mg schweiz buying brand cialis online deutschland cialis online side effects for cialis cialis 5 mg buy cialis authentique suisse free cialis cialis daily reviews generic cialis can i take cialis and ecstasy
شنبه 7 مهر 1397 01:20 ق.ظ

Great postings. Thank you.
cialis 20 mg cost i recommend cialis generico order a sample of cialis cialis cuantos mg hay cialis sans ordonnance compare prices cialis uk cialis kaufen bankberweisung cuanto cuesta cialis yaho dose size of cialis cialis name brand cheap
سه شنبه 27 شهریور 1397 04:31 ب.ظ

Regards. Very good stuff!
cialis 5 mg schweiz buy cialis cheap 10 mg cialis en mexico precio cialis sans ordonnance ou acheter du cialis pas cher trusted tabled cialis softabs cialis coupons cialis great britain only here cialis pills we use it 50 mg cialis dose
پنجشنبه 15 شهریور 1397 05:08 ق.ظ

Nicely put, Regards!
safe dosage for cialis cialis generic canadian drugs generic cialis cialis cipla best buy viagra vs cialis compare prices cialis uk wow look it cialis mexico buying cialis overnight we like it safe cheap cialis cialis dosage
سه شنبه 13 شهریور 1397 08:52 ب.ظ

Awesome postings. Appreciate it.
canadian pharmacy world drugstore online reviews pharmacy canada buy viagra usa canadian pharmacy no prescription trust pharmacy canada reviews most reliable canadian pharmacies online pharmacies tech school canada online pharmacies reviews canadian pharcharmy online24
سه شنبه 13 شهریور 1397 04:44 ق.ظ

Nicely put. Thanks a lot.
buy online pharmacy get a prescription for viagra online where to buy viagra online without prescription buy viagra tablets online buy viagra pills online buy real viagra online without prescription online sildenafil uk cheap generic viagra uk buy viagra online overnight buy viagra online without prescription
دوشنبه 12 شهریور 1397 08:59 ب.ظ

Regards! Loads of content!

generic cialis levitra price cialis best cialis dose 30mg cialis dosage 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis wir preise cialis 5mg buying brand cialis online ou acheter du cialis pas cher where cheapest cialis
یکشنبه 11 شهریور 1397 01:22 ب.ظ

Seriously a lot of helpful material.
prescription doctor cialis cialis usa cost buy cialis online nz deutschland cialis online cialis e hiv we like it cialis soft gel cialis 50 mg soft tab comprar cialis navarr cialis dosage acheter du cialis a geneve
سه شنبه 23 مرداد 1397 03:40 ق.ظ

Really many of excellent tips.
buy viagra online paypal uk buy viagra get prescription for viagra buying real viagra online buy viagra cheap uk can you buy viagra without a prescription viagra buy generic viagra sildenafil prescription viagra buy no prescription
دوشنبه 22 مرداد 1397 12:56 ب.ظ

Excellent stuff. Regards!
order cialis from india get cheap cialis cialis mit grapefruitsaft prescription doctor cialis cialis 20 mg cut in half the best site cialis tablets cialis 20mg prix en pharmacie cialis online deutschland buying cialis on internet cialis online
دوشنبه 7 خرداد 1397 03:31 ق.ظ

Information effectively taken..
cialis 20 mg cost achat cialis en itali comprar cialis 10 espa241a price cialis best low dose cialis blood pressure generic for cialis cialis 10mg prix pharmaci tesco price cialis cost of cialis per pill we use it cialis online store
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 06:15 ق.ظ

Regards. I appreciate this!
low price viagra get viagra online prescription viagra cheap prices buy viagra in china can you buy viagra online cheap sildenafil uk best place buy viagra online buy viagra europe viagra cheap online uk where can i buy generic viagra
جمعه 17 فروردین 1397 10:12 ب.ظ

You have made your point quite effectively..
cialis sale online cialis pills price each cialis billig cialis professional yohimbe generic cialis trusted tabled cialis softabs cost of cialis per pill enter site very cheap cialis generic cialis in vietnam link for you cialis price
جمعه 3 فروردین 1397 07:54 ب.ظ

Amazing a lot of wonderful info!
cialis 5mg prix cialis alternative cialis generico lilly buy cialis online cheapest cialis name brand cheap cialis with 2 days delivery cialis coupons printable cialis generic tadalafil buy low cost cialis 20mg cialis generisches kanada
دوشنبه 28 اسفند 1396 01:29 ق.ظ

Many thanks! A lot of posts!

purchasing cialis on the internet cialis 200 dollar savings card can i take cialis and ecstasy costo in farmacia cialis ou trouver cialis sur le net cialis 20 mg effectiveness buy cialis uk no prescription cialis dosage order generic cialis online cialis tablets
جمعه 24 آذر 1396 04:31 ب.ظ
فقط می خواهم بگویم مقاله شما شگفت آور است. روشنایی در پست شما به سادگی خوب است
و من می توانم فرض کنم شما متخصص در این موضوع هستید.
با اجازه شما اجازه دهید فید RSS شما را به روز نگهدارم
با پست آینده با تشکر از یک میلیون و لطفا کار لذت بخش را ادامه دهید.
سه شنبه 7 آذر 1396 09:23 ب.ظ
چطوری من می توانستم سوگند یاد کنم که من قبل از دیدن این وب سایت بوده ام اما بعد از مرور آن
بسیاری از پست ها متوجه شدم که برای من تازه است. به هر حال، من کاملا خوشحالم که بر آن برخورد کردم و من آن را نشانه گذاری خواهم کرد
چک کردن به طور مرتب!
چهارشنبه 17 آبان 1396 11:59 ب.ظ
آیا تا به حال در مورد انتشار یک کتاب الکترونیکی یا نویسنده مهمان در سایت های دیگر فکر کرده اید؟
من یک وبلاگ بر مبنای همان موضوعاتی که در آن بحث میکنید و بر اساس آن هستید
واقعا دوست دارید که برخی از داستان ها / اطلاعات را به اشتراک بگذارید.
من می دانم مخاطبان من از کار شما لذت می برند. اگر حتی از راه دور علاقه مند هستید، احساس راحتی کنید
به من یک ایمیل بفرست
شنبه 13 آبان 1396 05:48 ب.ظ
سلام! آیا شما فکر می کنید اگر من وبلاگ خود را با گروه توییتر خود به اشتراک بگذارم؟
بسیاری از مردمی که فکر می کنم واقعا وجود دارد
از محتوای شما قدردانی میکنیم لطفا اجازه دهید من را بشناسم به سلامتی
چهارشنبه 14 تیر 1396 10:24 ب.ظ
First of all I would like to say terrific blog! I had a
quick question that I'd like to ask if you do not mind.

I was interested to find out how you center yourself and
clear your thoughts prior to writing. I've
had a difficult time clearing my thoughts in getting my thoughts out there.
I truly do take pleasure in writing however it just seems like the first 10 to 15 minutes are lost just trying to figure out
how to begin. Any recommendations or tips? Cheers!
چهارشنبه 7 تیر 1396 08:04 ب.ظ
I leave a response whenever I appreciate a post on a blog
or if I have something to valuable to contribute to the discussion. It is a result
of the passion communicated in the article I read.
And after this article مطالب جدید و خواندنی تاریخ
جغرافیا و اجتماعی - بزرگ‌ترین دروغ‌های تاریخ ایران.
I was actually moved enough to leave a comment ;-) I do have a few questions for you if you do
not mind. Could it be just me or do a few of
the comments look like left by brain dead folks?

:-P And, if you are writing at additional places, I would like to follow you.

Would you list all of all your community pages like your Facebook page, twitter feed, or linkedin profile?
دوشنبه 5 تیر 1396 01:35 ق.ظ
Hello, Neat post. There is an issue with your site in web explorer, may test this?

IE still is the marketplace chief and a huge component of people will pass over your magnificent writing because of this
problem.
یکشنبه 4 تیر 1396 08:10 ب.ظ
ریشه از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن مناسب در آیا نه کار کاملا
با من پس از برخی از زمان. جایی درون پاراگراف شما قادر به من مؤمن
اما تنها برای بسیار در حالی
که کوتاه. من این کردم مشکل خود
را با فراز در مفروضات و یک
ممکن است را سادگی به پر کسانی که معافیت.
در صورتی که شما که می توانید انجام من خواهد مطمئنا تا پایان در گم.
چهارشنبه 3 خرداد 1396 06:10 ب.ظ
Howdy! This is my first visit to your blog! We are a team of volunteers and starting a
new initiative in a community in the same niche. Your blog provided us
useful information to work on. You have done a
extraordinary job!
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 04:39 ق.ظ
Hello there! I know this is kinda off topic but I'd figured I'd ask.
Would you be interested in exchanging links or maybe guest authoring a blog post or
vice-versa? My site addresses a lot of the same subjects as yours and I believe we could greatly benefit from each other.
If you are interested feel free to shoot me an e-mail. I look forward to hearing from
you! Excellent blog by the way!
سه شنبه 22 فروردین 1396 05:43 ق.ظ
This post will assist the internet users for creating new blog or even a blog from start to
end.
دوشنبه 21 فروردین 1396 10:44 ب.ظ
I am not positive where you're getting your information, but
good topic. I needs to spend some time studying more or working out more.
Thanks for magnificent info I used to be in search of this information for my mission.
شنبه 6 آذر 1395 03:45 ب.ظ
سلام , امسال من شاه آباد درس میدم مقبره یعقوب لیث اوجاست
شنبه 29 آذر 1393 10:40 ب.ظ
سلام به فروشگاه خرید اینترنتی پستی مانتو زنانه من یه سری بزنید و مانتو های مورد علاقه خود را انتخاب کنید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی